Lukas
Pengater
Indik Orti Rahayu Manut Dane Lukas
Orti Rahayu Manut Dane Lukas puniki, cakepan sane nerangang indik urip Sang Hyang Yesuse. Ida lekad idumun dados manusa ring jagate sampun duang tali (2.000) tiban lebih sane sampun lintang.
Sang Hyang Yesus meneng ring Negara Israel. Sang Hyang Yesus ngawitin pengajahan Idane indik Sang Hyang Pengardi kirang langkung tahun telung dasa (30) Masehi, ritatkala Ida mayusa kirang langkung telung dasa (30) tiban. Sang Hyang Yesus kakuasain olih Roh Sang Hyang Pengardi mangdane ngortiang Orti Rahayu kapining anak tiwas lan anak sane akeh madue pakeweh. Sang Hyang Yesus taler ngaryanin paindikan sane ngangobin kantos Ida kasub. Akeh anake dados pengiring Idane saha ngortiang indik pakaryan Idane punika, ngawitin saking Negara Israel kantos negara-negara sane lianan.
Ritatkala Sang Hyang Yesus urip ring jagate, Bangsa Israel kajajah olih karajaan Romawi. Kenten pada akeh negara sane lianan sedek kajajah olih karajaan Romawi. Duk punika Bangsa Israele sedek nyantosang raja sane katrawang ring Cakepan Suci ipune. Raja sane kajanjiang punika kasambat Sang Prabu. Anak Israele punika meled Sang Prabu punika jagi ngenyagang karajaan Romawine tur ngranayang Bangsa Israele kabebasang. Nanging ipun sami nenten ngresepang arti sujati trawangane punika.
Indik Pidaging Cakepan Lukas
Dane Lukas nulis cakepane puniki malantaran kasaksian anak sane nyaksiang langsung Sang Hyang Yesus lan sekancan paindikan sane mamargi. Tatujone mangdane anake sane ngwacen cakepane puniki, uning kapatutan sane sujati indik Sang Hyang Yesus. Dane nulis cakepane puniki malantaran tuntunan Roh Sang Hyang Pengardi. Punika mawinan cakepane puniki kasambat cakepan suci.
Agama sane Wenten ring Israel Idumun
Sang Hyang Yesus lekad ring Negara Israel, sane panjaknyane magama Yahudi. Kenten pada Sang Hyang Yesus lan para pengiring Idane magama Yahudi; duk punika dereng wenten soroh sane kasambat ‘Kristen’. Pengiring agama Yahudine punika pracaya kapining Sang Hyang Tunggal lan ninutin piteket-piteket sane katulis ring ukum agama Yahudi. Kenten pada, anak Israele pracaya yening bangsan ipune punika bangsa sane luih krana kapilih olih Sang Hyang Pengardi.
Lianan kapining anak Yahudi, wenten pada irika anak saking negara-negara lianan. Anak sane nenten Yahudi biasane nyungsung dewa-dewa. Wenten pada anak sane nyungsung raja Romawi sane kapracayain olih bangsa Romawine sekadi dewa. Paindikane punika kasambat iwang olih anak Yahudi, sane wantah nyembah Sang Hyang Tunggal kamanten.
Basa sane Kaanggen ring Cakepan Lukas
Ritatkala dane Lukas kari urip, orti indik Sang Hyang Yesus sampun kasub ring Wawidangan (i) Timur Tengah, inggih punika Yudea, Arab, Siria tur Asia Alit miwah (ii) Eropa Kelod, inggih punika Makedonia, Akaya, Italia tur sane lianan. Duk punika, saluirin wawidangane punika kajajah olih Bangsa Romane. Kenten pada, para padagang irika nganggen basa Yunani. Punika mawinan dane Lukas nulis cakepane puniki nganggen basa Yunani.
Cakepan Puniki Kasalin ka Basa Bali
Pidaging cakepane puniki kaambil saking Cakepan Suci sane asli. Sane mangkin cakepane puniki kasalin dados basa Bali madya mangdane aluh karesepang. Cakepane puniki nenten tios pengajahan sane patut, krana pidagingnyane kasalin manut basa asli.
Paindikan ring sor puniki nenten wenten ring basa asli, nanging kaimbuhin mangda aluh karesepang. Minakadi:
- Judul cerita nujuin pengajahan.
- Catetan ring sor sane madaging tanda sekadi puniki [a] tatujone nerangang indik lengkarane punika.
- Lengkara sane macetak sendeh ring cakepane puniki maarti lengkarane punika nenten wenten ring cakepan sane asli. Lengkarane punika kaimbuhin mangdane iraga prasida ngresepang napi sane katuek saking cakepan asline.
- Kruna sane nganggen tanda bintang [*] kajelasin ring kamus sane wenten ring dorin bukune puniki.
- Lengkara sane wenten tulisan cakepan lianan umpamane: Lukas 19:10. Artine lengkarane punika kaambil saking cakepane punika.